Marićevića jaruga, Orašac

Prvi srpski ustanak u novovekovnoj srpskoj istoriji

Početkom XIX veka stvorili su se uslovi za sazrevanje nacionalne svesti Srba, njihove potrebe za oslobođenjem od viševekovne turske vlasti i stvaranje samostalne srpske države. Prvi srpski ustanak izazvao je velike socijalne, ekonomske i kulturne promene u Srbiji prvih decenija XIX veka.
Sa podizanjem Prvog srpskog ustanka započela je Srpska revolucija (1804-1835), koja se završila donošenjem našeg prvog, Sretenskog ustava 1835. godine, kojim je feudalizam u Srbiji ukinut mnogo pre nego u većini evropskih zemalja.

Još u vreme ustanka započet je rad na organizaciji prvih ustanova i institucija neophodnih za postojanje i funkcionisanje jedne države – osnovan je Praviteljstvujušči sovjet, reorganizovana je vojska, započeo rad na osnivanju škola i obrazovanju naroda, u čemu se ne može zanemariti delatnost ustanika koji su istovremeno učestvovali i u otvorenim sukobima i ratovima za oslobođenje Srbije od turske vlasti, doprinos Srpske pravoslavne crkve, kao i pojedinaca zahvaljujući čijem znanju, obrazovanju i učenosti nastaju prva pravna akta i utemeljenje ovih prvih ustanova. U toku Prvog srpskog ustanka stvorene su osnove za nastanak buduće srpske države koje je u mirnodopskom periodu revolucije (1815-1835) knez Miloš Obrenović mogao da proširuje i usavršava u skladu sa potrebama srpskog naroda i spoljne politike zemlje.

U oslobođenom delu Srbije Prvi ustanak je doneo ekonomske, društvene i kulturne promene.
Continue

Kako nas je hrana menjala

Mlađe kameno doba, neolit, karakterišu brojne promene u životu ljudi čija je važnost opštecivilizacijska. Jedna od tih značajnih novina jeste pojava zemljoradnje i stočarstva koja je omogućila sedelački život u stalnim naseljima. Kroz uzgajanje žitarica i domaćih životinja neolitski svet je počeo da proizvodi hranu i stvara viškove proizvoda.

Kako su drugačiji oblici privređivanja i drugačije navike u ishrani menjali ne samo sociološku, kulturološku, već i antropološku sliku stanovništva određene epohe?

Continue

Nošnja neolit

Moda mlađeg kamenog doba – Nošnja

Iskonska čovekova težnja za lepotom u svim životnim sferama, pa i kada su u pitanju odevanje, ukrašavanje i češljanje, vidljiva je u svakoj epohi ljudske prošlosti. Od samog osvita civilizacije ljudi su na razne načine ulepšavali svoje lice, telo, kosu i odeću. Na koji način dolazimo do saznanja o „modi“ pradavnih vremena kada nemamo sačuvane materijalne ostatke koji bi o tome svedočili?

Continue

Moda mlađeg kamenog doba – Frizure

Vinčanske čovekolike figurine govore, u prvom redu, o duhovnom životu i verovanjima neolitskog sveta, ali istovremeno predstavljaju dragocen izvor saznanja o odevanju, češljanju i kićenju Vinčanaca.

Na glavama vinčanskih statueta kosa je predstavljena modelovanjem ili urezivanjem. Razdeljena po sredini, slobodno pada niz leđa u pramenovima, nekad je podignuta u punđu ili spletena u kiku. Na nekim figurinama se primećuje da su urezi koji predstavljaju kosu popunjeni crvenkastom bojom, što upućuje na zaključak da su vinčanske žene bojile kosu u crveno!

Continue