Marićevića Jaruga

Spomen – česma se nalazi na lokaciji “Marićevića jaruga” nedaleko od crkve. Podignuta je 1954. godine povodom 150-godišnjice prvog srpskog ustanka.

Česma je deo veće celine u vidu podzida sagrađenog od kamenih blokova. Na srednjem delu ovog memorijala nalaze se tri lučno zasvedene mermerne ploče. Na srednjoj je uklesan tekst:

Na ovom mestu 15. februar 1804. godine podignut
je Prvi srpski ustanak.

Na levoj i desnoj ploči uklesano je po četiri stiha iz poznate pesme “Početak bune na dahije”. Na desnoj strani kamenog podzida postavljena je bronzana ploča sa likom Karađorđa u visokom reljefu, uokvirenim tekstom Verhovni Vožd naroda serbskog.

Lik Karađorđa je modelovao Raja Nikolić, skulptor iz Aranđelovca. Reljef “Zakletva ustanika” Z. Miladinovića i M. Rajića povodom dva veka vostania serbskog postavilo je Zadužbinsko društvo “Prvi srpski ustanak”.

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg

Crkva u Orašcu je podignuta u vremenu od 1868. do 1870. godine. Nije poznato ko je projektovao crkvu. Predstavlja po dimenzijama manju, arhitektonski skromnu građevinu sa skladnim proporcijama i jednostavnim oblivcima. Ima osnovu u obliku pravougaonika koja se na istoku završava spolja petostranom, a iznutra polukružnom oltarskom apsidom, a na zapadu ulaznim predvorjem. Nad zapadnim delom je zvonik na preslicu.

Zasvedena je poluobličastim svodom nad kojim je dvoslivni krov. Apsida je pokrivena polukalotom.

Masivni zidovi su spolja i iznutra prekriveni malterom i okrečeni. Izrazitu umetničku vrednost čini ikonostas crkve, koji je slikao Steva Todorović, jedan od najuglednijih srpskih umetnika iz druge polovine XIX veka. Ikonostas se sastoji od 24 ikone sa predstavama svetitelja i scena iz istorije Novog zaveta. Na severnom pilastru ugrađena je spomen-ploča od belog venčačkog mermera posvećena palim u balkanskim ratovima.

Memorijalni spomenički kompleks u Orašcu dopunjava nadgrobno obeležje Teodosija Marićevića, koje se nalazi u crkvenom dvorištu. Ovaj jasenički knez i trgovac poznata je ličnost iz dogovora o izbijanju ustanka 1804. godine. Rođen je u Orašcu i bio je jedan od kandidata za starešinu ustanka. Na nadgobniku od kamena crvenkasto mrke boje do 1980. godine nije bilo nikakvog epitafa. Tada je uklesan sledeći natpis:

+Teodosije  Marićević + 1807.
Grob mu obnovi njegov potomak Marko 1980.god.